وقتی صحبت از بواسیر یا هموروئید می شود، خیلی از افراد بیشتر به دنبال پماد، دارو یا روش های درمانی هستند، اما تغذیه هم می تواند نقش مهمی در کنترل علائم داشته باشد. یکی از مهم ترین کارهایی که می توان برای کاهش فشار روی ناحیه مقعد انجام داد، جلوگیری از یبوست و سفت شدن مدفوع است. به همین دلیل، شناخت بهترین غذاها برای بواسیر می تواند به افرادی که با این مشکل دست و پنجه نرم می کنند کمک کند تا دفع راحت تری داشته باشند.
بواسیر به تورم و التهاب رگ های اطراف مقعد یا قسمت پایینی راست روده گفته می شود. یبوست، زور زدن هنگام دفع، نشستن طولانی مدت روی توالت و رژیم غذایی کم فیبر می توانند احتمال ایجاد یا تشدید هموروئید را افزایش دهند.
البته غذا به تنهایی نمی تواند همه انواع بواسیر را درمان کند، اما یک رژیم غذایی مناسب می تواند مدفوع را نرم تر کند و فشار هنگام دفع را کاهش دهد. در ادامه با بهترین خوراکی ها برای این دوران و همچنین غذاهایی که بهتر است کمتر مصرف شوند آشنا می شویم.
بهترین غذاها برای بواسیر کدامند؟
اگر بخواهیم یک ویژگی مشترک برای غذاهای مناسب افراد مبتلا به بواسیر در نظر بگیریم، آن ویژگی فیبر بالا است. فیبر می تواند به نرم شدن مدفوع و راحت تر شدن دفع کمک کند. منابع معتبر پزشکی نیز افزایش مصرف غذاهای سرشار از فیبر را برای کمک به درمان و پیشگیری از هموروئید توصیه می کنند.
۱. میوه های تازه
میوه ها یکی از ساده ترین راه ها برای افزایش دریافت فیبر هستند. گلابی، سیب با پوست، پرتقال، انواع توت ها و میوه های دیگر می توانند بخشی از رژیم غذایی مناسب برای بواسیر باشند.
برای مثال، یک گلابی متوسط با پوست حدود ۵.۵ گرم فیبر دارد و یک سیب متوسط با پوست حدود ۴.۸ گرم فیبر دارد.
البته بهتر است مصرف میوه به شکل کامل باشد و تنها به آبمیوه اکتفا نشود، زیرا بخش زیادی از فیبر در خود میوه و به خصوص پوست آن وجود دارد.
۲. سبزیجات
سبزیجات نیز در فهرست بهترین غذاها برای بواسیر قرار می گیرند. هویج، نخود سبز، سیب زمینی با پوست، کدو، سبزیجات برگ سبز و کلم بروکلی از گزینه هایی هستند که می توانند فیبر مورد نیاز بدن را تامین کنند.
افزایش تدریجی مصرف سبزیجات می تواند به بهبود وضعیت دفع کمک کند. اگر بدن شما به مصرف کم فیبر عادت کرده است، بهتر است مقدار فیبر را ناگهان زیاد نکنید، زیرا افزایش سریع آن ممکن است باعث نفخ و ناراحتی گوارشی شود.
۳. حبوبات
عدس، نخود، لوبیا و سایر حبوبات منابع خوبی از فیبر هستند و می توانند در برنامه غذایی افراد مبتلا به یبوست و بواسیر جای داشته باشند.
برای نمونه، نصف فنجان لوبیا سفید پخته حدود ۹.۶ گرم فیبر دارد. نصف فنجان لوبیا چیتی نیز حدود ۷.۷ گرم فیبر دارد.
اگر مصرف حبوبات باعث نفخ شما می شود، می توانید مقدار آن را به تدریج افزایش دهید و همراه با آب کافی مصرف کنید.
۴. غلات سبوس دار
نان سبوس دار، نان تهیه شده از آرد کامل، جو دوسر و سایر غلات کامل می توانند جایگزین مناسبی برای محصولات تهیه شده از غلات تصفیه شده باشند.
غلات کامل فیبر بیشتری دارند و می توانند به تنظیم حرکات روده کمک کنند. به همین دلیل، اضافه کردن جو دوسر به صبحانه یا انتخاب نان سبوس دار در وعده های غذایی می تواند انتخاب مناسبی باشد. منابع پزشکی نیز غلات کامل را در میان منابع غذایی مناسب برای افزایش فیبر معرفی می کنند.
۵. آلو و میوه های خشک
آلو و بعضی میوه های خشک نیز می توانند به تامین فیبر کمک کنند. برای مثال، یک چهارم فنجان آلو خشک حدود ۳.۱ گرم فیبر دارد.
با این حال، مصرف میوه خشک باید متعادل باشد، زیرا حجم کمی از آن می تواند مقدار قابل توجهی کالری و قند داشته باشد.
آب؛ مکمل مهم یک رژیم غذایی مناسب
فقط خوردن غذاهای سرشار از فیبر کافی نیست. آب و مایعات نیز اهمیت زیادی دارند. فیبر برای اینکه بتواند به نرم شدن مدفوع کمک کند، به دریافت مایعات کافی نیاز دارد.
به همین دلیل، اگر تصمیم گرفته اید مصرف سبزیجات، میوه ها، حبوبات و غلات کامل را افزایش دهید، مصرف مایعات کافی را هم فراموش نکنید.
البته مقدار مناسب مایعات برای همه افراد یکسان نیست و عواملی مانند وضعیت سلامت، میزان فعالیت و شرایط آب و هوایی می توانند روی نیاز بدن تاثیر بگذارند.
دشمنان بواسیر چه غذاهایی هستند؟
عبارت «دشمنان بواسیر» بیشتر یک اصطلاح رایج برای خوراکی ها و عادت هایی است که می توانند یبوست یا مشکلات دفع را تشدید کنند. منظور از دشمنان بواسیر لزوما این نیست که یک غذا مستقیما باعث ایجاد هموروئید می شود.
یکی از مهم ترین موارد، غذاهای کم فیبر است. اگر بخش زیادی از رژیم غذایی فرد را غذاهایی با فیبر کم تشکیل دهد و همزمان آب کافی نیز مصرف نکند، احتمال یبوست بیشتر می شود. یبوست و زور زدن هنگام دفع نیز از عوامل مرتبط با هموروئید هستند.
غذاهای فرآوری شده
بعضی غذاهای فرآوری شده مانند فست فودها، چیپس، برخی غذاهای آماده و میان وعده های کم فیبر بهتر است در رژیم غذایی به مقدار زیادی مصرف نشوند. منابع پزشکی نیز این دسته از خوراکی ها را در میان غذاهای کم فیبر قرار می دهند که در صورت وجود یبوست بهتر است مصرف آنها محدود شود.
مصرف زیاد غذاهای کم فیبر
مصرف زیاد گوشت، پنیر و سایر مواد غذایی که فیبر کمی دارند، به خصوص وقتی جای میوه، سبزیجات و غلات کامل را بگیرند، می تواند رژیم غذایی را از نظر فیبر فقیر کند. بنابراین لازم نیست لزوما یک ماده غذایی را برای همیشه حذف کنید؛ مهم تر این است که تعادل رژیم غذایی حفظ شود.
نوشیدنی های الکلی و مصرف زیاد کافئین
اگرچه واکنش افراد به نوشیدنی های مختلف متفاوت است، برخی توصیه های مراقبتی برای بواسیر پیشنهاد می کنند مصرف الکل و نوشیدنی های حاوی کافئین مانند قهوه، چای و نوشابه های کولا کاهش پیدا کند؛ به خصوص اگر این موارد در فرد باعث مشکلاتی مانند یبوست شوند.
یک برنامه غذایی ساده برای افراد مبتلا به بواسیر
لازم نیست برای کنترل بواسیر سراغ رژیم های عجیب و سخت بروید. می توان با چند تغییر ساده، فیبر بیشتری وارد رژیم غذایی کرد.
برای صبحانه می توانید جو دوسر را همراه با میوه مصرف کنید. در میان وعده، یک سیب یا گلابی با پوست می تواند گزینه مناسبی باشد. برای ناهار می توانید از سبزیجات در کنار برنج یا نان سبوس دار و یک منبع پروتئین استفاده کنید. عدس یا سایر حبوبات نیز می توانند بخشی از وعده غذایی باشند.
در طول روز هم مصرف آب و مایعات کافی را فراموش نکنید.
هدف اصلی این تغییرات این است که مدفوع نرم تر شود و هنگام دفع نیاز به زور زدن کاهش پیدا کند.
آیا فقط با غذا می توان بواسیر را درمان کرد؟
خیر. تغذیه مناسب می تواند در کنترل علائم و پیشگیری از یبوست موثر باشد، اما همه موارد بواسیر با تغییر رژیم غذایی برطرف نمی شوند.
در کنار تغذیه مناسب، عادت های دفع نیز اهمیت دارند. نباید هنگام دفع بیش از حد زور زد و بهتر است مدت زیادی روی توالت ننشینید. فعالیت بدنی منظم نیز می تواند به پیشگیری از یبوست کمک کند.
اگر درد شدید، خونریزی قابل توجه یا مداوم، تب، ترشح چرکی یا علائم غیر معمول دارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید. درد و خونریزی مقعدی همیشه به معنی بواسیر نیست و مشکلات دیگری مانند شقاق یا آبسه نیز می توانند علائم مشابه ایجاد کنند.
جمع بندی
شناخت بهترین غذاها برای بواسیر می تواند یکی از قدم های مهم برای کنترل یبوست و کاهش فشار هنگام دفع باشد. میوه های تازه، سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و سایر مواد غذایی سرشار از فیبر می توانند به نرم شدن مدفوع کمک کنند. در کنار آن، مصرف مایعات کافی نیز اهمیت دارد.
از طرف دیگر، غذاهای کم فیبر، فست فودها و بسیاری از غذاهای فرآوری شده را می توان در دسته دشمنان بواسیر قرار داد؛ البته بیشتر به این دلیل که ممکن است جای غذاهای پرفیبر را بگیرند و در صورت وجود یبوست، شرایط دفع را دشوارتر کنند.
در نهایت، تغذیه مناسب بخشی از مراقبت از بواسیر است، نه جایگزین تشخیص و درمان پزشکی. اگر علائم شدید، طولانی یا غیر عادی هستند، بهتر است علت آنها توسط پزشک بررسی شود.
نوشتن دیدگاه جدید