عمل بواسیر یا هموروئیدکتومی در بسیاری از افراد می تواند علائم آزاردهنده ای مانند درد، خونریزی و بیرون زدگی را برطرف کند، اما مراقبت های بعد از عمل نقش مهمی در سرعت بهبودی و جلوگیری از عوارض دارد. برخلاف تصور بعضی افراد، تمام شدن جراحی به معنی پایان درمان نیست و چند هفته اول باید با دقت بیشتری از ناحیه جراحی شده مراقبت کرد.
میزان درد و مدت زمان بهبودی به نوع هموروئید، روش جراحی، تعداد هموروئیدهای درمان شده و شرایط جسمی فرد بستگی دارد. بعضی افراد طی چند روز به فعالیت های سبک روزمره برمی گردند، اما بهبودی کامل ممکن است چند هفته زمان ببرد.
یکی از مهم ترین اهداف مراقبت های بعد از عمل بواسیر، جلوگیری از یبوست و زور زدن هنگام دفع است. همچنین تمیز نگه داشتن ناحیه، مصرف داروهای تجویز شده و توجه به علائم هشدار می تواند احتمال بروز مشکل را کاهش دهد.
مراقبت از محل جراحی و کنترل درد بعد از عمل بواسیر
درد، سوزش و احساس ناراحتی بعد از جراحی هموروئید تا حدی طبیعی است. معمولا درد هنگام دفع بیشتر احساس می شود و ممکن است در روزهای ابتدایی قابل توجه باشد. پزشک معمولا بر اساس نوع جراحی و شرایط بیمار داروهای مسکن مناسب تجویز می کند و بهتر است داروها دقیقا طبق دستور مصرف شوند.
یکی از روش هایی که در بسیاری از افراد برای کاهش ناراحتی ناحیه مقعد کمک کننده است، نشستن در آب گرم یا همان حمام نشسته است. آب گرم می تواند به آرام شدن عضلات ناحیه و کاهش احساس درد و ناراحتی کمک کند. با این حال، مدت و دفعات انجام آن بهتر است مطابق توصیه پزشک باشد.
بعد از هر بار دفع نیز باید ناحیه مقعد با ملایمت تمیز شود. استفاده از آب ساده یا روش پاکسازی توصیه شده توسط پزشک معمولا بهتر از کشیدن دستمال خشک روی محل جراحی است. از صابون های عطری، مواد شوینده قوی و محصولاتی که باعث تحریک پوست می شوند، بدون توصیه پزشک استفاده نکنید.
اگر پانسمان یا گاز در محل جراحی قرار داده شده است، نحوه تعویض آن باید مطابق دستور پزشک انجام شود. دستکاری زخم، کندن دلمه یا استفاده خودسرانه از پماد و مواد ضدعفونی کننده می تواند باعث تحریک بافت و تاخیر در ترمیم شود.
مقداری خونریزی یا ترشح در روزهای ابتدایی ممکن است اتفاق بیفتد، اما خونریزی شدید یا رو به افزایش طبیعی محسوب نمی شود و باید توسط پزشک بررسی شود.
تغذیه و جلوگیری از یبوست بعد از عمل بواسیر
یکی از مهم ترین بخش های مراقبت های بعد از عمل بواسیر، توجه به وضعیت مدفوع است. مدفوع سفت می تواند هنگام عبور از ناحیه جراحی شده درد زیادی ایجاد کند و با وارد کردن فشار به زخم، روند بهبودی را دشوارتر کند.
برای همین، مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر معمولا اهمیت زیادی دارد. میوه ها، سبزیجات، حبوبات و غلات سبوس دار می توانند به افزایش فیبر غذایی کمک کنند. البته اگر پزشک رژیم خاصی برای شما تعیین کرده است، همان برنامه باید در اولویت قرار گیرد.
نوشیدن مایعات کافی نیز به نرم ماندن مدفوع کمک می کند. میزان نیاز به مایعات برای هر فرد متفاوت است و عواملی مانند بیماری های زمینه ای، داروهای مصرفی و وضعیت کلی بدن باید در نظر گرفته شوند.
بعد از عمل نباید برای دفع زور بزنید. همچنین بهتر است نیاز به اجابت مزاج را برای مدت طولانی به تعویق نیندازید. نشستن طولانی مدت روی توالت نیز توصیه نمی شود.
در بعضی افراد پزشک برای جلوگیری از یبوست، نرم کننده مدفوع یا داروی ملین تجویز می کند. مصرف خودسرانه ملین ها توصیه نمی شود، زیرا انتخاب دارو و مقدار مصرف باید متناسب با شرایط بیمار باشد.
از طرف دیگر، اسهال شدید نیز می تواند باعث تحریک ناحیه جراحی شود. بنابراین هدف فقط جلوگیری از یبوست نیست؛ بلکه بهتر است اجابت مزاج تا حد امکان منظم و بدون فشار باشد.
فعالیت بدنی و استراحت بعد از جراحی هموروئید
استراحت در روزهای ابتدایی اهمیت دارد، اما بی تحرکی طولانی مدت نیز معمولا انتخاب مناسبی نیست. راه رفتن آرام و کوتاه در صورت اجازه پزشک می تواند به حفظ فعالیت بدن کمک کند و از نشستن یا دراز کشیدن طولانی مدت جلوگیری کند.
زمان بازگشت به کار به نوع شغل و روش جراحی بستگی دارد. فردی که کار اداری و کم تحرک دارد ممکن است زودتر بتواند فعالیت خود را شروع کند، در حالی که مشاغل سنگین یا کارهایی که نیاز به بلند کردن اجسام دارند ممکن است به زمان بیشتری برای استراحت نیاز داشته باشند.
تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، بهتر است از بلند کردن اجسام سنگین، ورزش شدید، دویدن و فعالیت هایی که فشار زیادی به ناحیه لگن و مقعد وارد می کنند خودداری شود.
همچنین اگر مجبور هستید مدت زیادی بنشینید، بهتر است هر چند وقت یک بار از جای خود بلند شوید و کمی راه بروید. نشستن طولانی می تواند ناراحتی ناحیه مقعد را بیشتر کند.
در مورد رانندگی نیز باید به وضعیت درد، توانایی نشستن و اثر داروهای مسکن توجه شود. اگر دارویی مصرف می کنید که باعث خواب آلودگی یا کاهش تمرکز می شود، رانندگی کردن می تواند خطرناک باشد.
رابطه جنسی نیز ممکن است تا زمان بهبودی کامل باعث ناراحتی شود. زمان مناسب برای شروع دوباره فعالیت جنسی به نوع عمل و وضعیت زخم بستگی دارد و بهتر است در این مورد از جراح خود راهنمایی بگیرید.
چه علائمی بعد از عمل بواسیر طبیعی نیست؟
بعضی علائم مانند درد، کمی خونریزی، تورم و ناراحتی هنگام دفع می توانند در دوره ابتدایی بهبودی دیده شوند. اما بعضی نشانه ها نیاز به بررسی پزشکی دارند.
اگر خونریزی شدید یا مداوم دارید، باید با پزشک تماس بگیرید. خونریزی ای که قطع نمی شود یا همراه با ضعف، سرگیجه و احساس غش است، می تواند نیازمند ارزیابی فوری باشد.
تب، لرز، ترشح بدبو یا چرکی از محل جراحی نیز باید جدی گرفته شود. این علائم ممکن است نشانه عفونت باشند و نیاز به بررسی پزشک داشته باشند.
ناتوانی در دفع ادرار یکی دیگر از مشکلاتی است که ممکن است بعد از برخی جراحی های ناحیه مقعد رخ دهد. اگر با وجود احساس نیاز نمی توانید ادرار کنید، بهتر است در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
دردی که به جای بهتر شدن به مرور شدیدتر می شود نیز نیاز به بررسی دارد، به خصوص اگر همراه با تب، تورم شدید یا ترشح باشد.
همچنین اگر چند روز پس از عمل دچار یبوست شدید و با وجود توصیه های پزشک نمی توانید دفع داشته باشید، بهتر است خودسرانه داروهای مختلف مصرف نکنید و با پزشک خود مشورت کنید.
مراقبت های بعد از عمل بواسیر تا چه مدت ادامه دارد؟
مدت بهبودی در همه افراد یکسان نیست. برخی افراد پس از چند روز می توانند فعالیت های سبک خود را از سر بگیرند، اما ترمیم کامل بافت ممکن است بیشتر طول بکشد. بنابراین حتی اگر درد کاهش پیدا کرد، بهتر است مراقبت های توصیه شده را تا پایان دوره تعیین شده ادامه دهید.
مهم ترین نکته در این دوره جلوگیری از یبوست و زور زدن است. داشتن رژیم غذایی مناسب، مصرف مایعات کافی، فعالیت بدنی متناسب با شرایط بدن و مصرف داروهای تجویز شده می تواند به روند بهبودی کمک کند.
همچنین مراجعه به پزشک در زمان تعیین شده اهمیت دارد. در ویزیت بعد از عمل، وضعیت زخم بررسی می شود و اگر مشکلی مانند عفونت، خونریزی یا تاخیر در ترمیم وجود داشته باشد، زودتر تشخیص داده می شود.
در نهایت باید به یاد داشته باشید که مراقبت های بعد از عمل بواسیر فقط برای کاهش درد نیست. هدف اصلی این مراقبت ها کمک به ترمیم مناسب زخم، جلوگیری از یبوست و فشار به ناحیه جراحی و کاهش احتمال عوارض است.
اگر بعد از عمل درباره شدت درد، خونریزی، رژیم غذایی، داروها یا زمان بازگشت به فعالیت های روزمره سوالی دارید، بهتر است پاسخ را بر اساس نوع جراحی و شرایط شخصی خود از جراح دریافت کنید؛ زیرا توصیه های بعد از هموروئیدکتومی با روش های کم تهاجمی درمان هموروئید می تواند متفاوت باشد.
نوشتن دیدگاه جدید